Polas vítimas de onte, xustiza! Folga xeral, represión e estado de guerra na Coruña en 1901

Polas vítimas de onte, xustiza! Folga xeral, represión e estado de guerra na Coruña en 1901

As xornadas do 30 e 31 de maio de 1901 quedaron gravadas a ferro na memoria do proletariado coruñés. A primeira folga xeral da historia da cidade, convocada polas sociedades obreiras en resposta ao asasinato do consumeiro Mauro Sánchez durante un piquete, paralizou a cidade durante tres días. Unha mostra de forza colectiva que provocou o pánico da burguesía local e das autoridades estatais, que axiña declararon o estado de guerra no partido xudicial da Coruña.

Unha vez as tropas do exército e da Guardia Civil tomaron as rúas da cidade, e as forzas obreiras plantáronlles cara, producíuse unha verdadeira batalla campal. A brutalidade policial deixou as rúas tinguidas de sangue obreiro, con sete persoas asasinadas e ducias de feridas e mutiladas, e as cadeas ateigadas de presos e presas.

Tra-los sucesos de maio, unha onda de solidariedade de clase, que acadou dimensión internacional, foi capaz de achegar soporte económico ás vítimas e conseguir primeiro a liberación dos presos e presas, e logo o indulto dos condenados e o sobresemento das causas pendentes. Ademáis, diante da indiferenza dos tribunais españois repecto da represión exercida polas forzas policiais, o proletariado herculino despregou as súas propias ferramentas de xustiza popular contra os máximos responsables daquel atropelo.

As sociedades obreiras coruñesas manterían a memoria destes feitos, hoxe lamentablemente esquecidos, durante décadas. Mesmo chegaron a erixir un mausoleo aos mártires de maio que ainda se conserva no cemiterio de Santo Amaro.